FAQ - Centraal examen


1. Welke vormen kent het centraal examen (CE)?

Het centraal examen kan in de vorm van een CSE, het centraal schriftelijk examen of in de vorm van een  CSPE, het centraal schriftelijk en praktisch examen, worden afgenomen. Het beroepsgerichte profielvak wordt met een CSPE afgesloten. 


2. Op hoeveel herkansingen hebben leerlingen recht in de basisberoepsgerichte, kaderberoepsgerichte en gemengde leerweg?

In de basisberoepsgerichte- en de kaderberoepsgerichte leerwegen mogen leerlingen zowel het beroepsgerichte vak als een algemeen vak herkansen. Zij hebben dus recht op twee herkansingen. In de gemengde leerweg hebben leerlingen recht op één herkansing, dit kan het cspe of een algemeen vak zijn. De herkansing kan bestaan uit het opnieuw afleggen van het gehele cspe of van één of meer onderdelen. Zie hiervoor artikel 51 lid 1 van het Eindexamenbesluit VO .

De herkansing kan of in het derde leerjaar of in het vierde leerjaar worden ingezet. Leerlingen die in het derde leerjaar het CSPE hebben afgelegd, hoeven hun herkansing niet gelijk in te zetten in dat leerjaar. Zij mogen de resultaten van alle vakken afwachten en eventueel een in het derde leerjaar afgelegd vak aan het einde van het laatste leerjaar herkansen.

3. Welke regels gelden voor de herkansing van het cspe BB en KB?

Volgens het Eindexamenbesluit artikel 51.1 geldt: de herkansing van het praktisch gedeelte van het centraal examen bestaat uit het opnieuw afleggen van deze toets of van een of meer onderdelen daarvan. Herkansing kan pas plaatsvinden nadat de kandidaat het gehele cspe heeft afgelegd.

De kandidaat moet in de herkansing een andere variant van dezelfde minitoets maken dan tijdens de eerste afname. Van de onderdelen van het cspe, waarvan meer varianten voorhanden zijn, maakt de kandidaat eveneens een andere variant dan tijdens de eerste afname.


4. Welke regels gelden voor de herkansing van het cspe GL?

Een kandidaat in GL heeft het recht heeft om het centraal examen in één vak te herkansen. Concreet betekent dit dat een GL-kandidaat kan kiezen tussen herkansen van óf het cse GL van een algemeen vak óf het cspe GL. Een GL-er zal  eerst de uitslag moeten afwachten alvorens hij besluit in welk vak hij gaat herkansen.


5. Mogen de vier profielmodules gespreid over twee leerjaren worden afgesloten ? Bijvoorbeeld twee aan het einde van klas 3 en twee aan hete einde van klas vier?

Neen dat mag  niet. Het CSPE wordt in zijn geheel aan het einde van klas drie of aan het einde van klas vier afgesloten.


6. Worden er in 2018 en 2019 bezemexamens afgenomen voor leerlingen die in 2017 zijn gezakt?

In 2018 worden er nog examens afgenomen voor alle afdelingsprogramma’s. Die examens zijn de reguliere examens voor de scholen die nog niet in 2016 maar eerst in 2017 overstappen en bedoeld als bezemexamen voor de scholen die in 2016 overstappen maar in 2018 ook nog leerlingen hebben die volgens het oude programma zijn opgeleid.

Als er om wat voor reden dan ook in 2019 nog leerlingen examen willen/moeten doen op basis van de afdelingsprogramma’s is  daarvoor ook nog een bezemexamen beschikbaar.


7. Hebben dyslectische leerlingen binnen vmbo beroepsgericht recht  op tijdverlenging als ze een cspe maken.

Ja, want het cspe is een centraal examen. Ook hier geldt echter de redelijkheid: de dyslectische leerling moet bijvoorbeeld wel meer tijd krijgen voor het lezen van instructies, maar niet voor het bereiden van een maaltijd. De tijdverlenging mag in totaal niet meer bedragen dan één uur. Bij de meeste examens zal (veel) minder kunnen volstaan. De context van de beroepsgerichte opdrachten en de daarvoor vastgestelde tijdschema’s maken dat er meestal voldoende ruimte is en dat de dyslectische leerling verloren leestijd gemakkelijk in de uitvoering kan compenseren. Bij zeer talige beroepsgerichte vakken en opdrachten en bij de minitoetsen, is enige tijdverlenging gewenst. Bij praktische opdrachten waarbij de tijd een essentieel toetsonderdeel is, is het niet toegestaan. Zie ook: de brochure van het CvTE op de website van Examenblad.


8. In welke gevallen kan een leerling worden uitgesloten van het cspe?

Een school kan een leerling terugtrekken en/of uitsluiten van het cspe in de volgende gevallen:

  • op nadrukkelijk eigen verzoek van de leerling (en met toestemming van ouders/verzorgers als de leerling jonger is dan 18 jaar).
  • als de leerling het schoolexamen nog niet volledig heeft afgerond en de directeur van de school geen reden ziet om het schoolexamen na aanvang van het eerste tijdvak, doch uiterlijk drie dagen vóór aanvang van een volgend tijdvak (2e of 3e tijdvak) af te ronden bijvoorbeeld in geval van ziekte of andere omstandigheden buiten leerling.
  • bij een ‘onregelmatigheid’ zoals plagiaat, spieken, afwezigheid zonder geldige reden bij schoolexamen en/of centraal examen, niet voldoen aan een deadline voor het profielwerkstuk zonder geldige reden, etc. (omschreven in artikel 5 Eindexamenbesluit VO). Uitsluiten van het cspe is één van de vier te kiezen maatregelen die een schooldirecteur kan nemen.